Een E-reader is handig om je boeken op te zetten als je niet teveel kunt tillen of makkelijk iets vergeet. Met vergrotings- en voorleesfuncties hebben ook studenten met een visuele beperking of dyslexie er veel aan. handicap + studie onderzocht daarom de gebruiksmogelijkheden van vier E-readers en ontdekte dat ze nog niet allemaal die functies hebben die studeren een stuk gemakkelijker kunnen maken. De Ipad van Apple is het handigst in gebruik.
Een E-reader is een digitaal boek. Via internet kun je boeken aanschaffen die je download op een plat apparaat ter grootte van een boek. Tot nog toe wordt hij vooral gebruikt ter ontspanning (op vakantie of in de trein), maar ook voor studenten met een functiebeperking zou het een oplossing kunnen zijn zodra steeds meer studieboeken digitaal beschikbaar worden. Studenten met tilklachten hoeven geen stapels boeken meer mee te nemen, studenten met een visuele beperking of dyslexie kunnen hun boeken voor laten lezen of het lettertype vergroten en studenten met motorische problemen hebben geen problemen meer met bijvoorbeeld het doorbladeren van een boek.
Om te ontdekken welke oplossingen de huidige E-readers al bieden, testte handicap + studie bij Ereaders.nl vier E-readers. De resultaten zijn een eerste indruk van de gebruiksmogelijkheden en niet alle E-readers die er zijn zijn onderzocht, dus zou het best kunnen dat je nog aanvullingen hebt op het onderstaande. Stuur die dan naar Linda.Nieuwenhuijsen@handicap-studie.nl.
De meest geschikte E-reader uit de test is de Ipad. Omdat de Ipad niet specifiek bedoeld is als E-reader, heb je een programma nodig om hem als E-reader te laten werken. handicap + studie gebruikte hiervoor Stanza. De Ipad kan in combinatie met Stanza tekst vergroten, menu's vergroten, de ruimte tussen woorden en regels aanpassen, tekst- en achtergrondkleur aanpassen en het contrast omkeren. De voorleesfunctie werkt niet vlekkeloos (na elke pagina moet je de voorleesfunctie even uitschakelen om de bladzijde om te kunnen slaan), is in het Nederlands beschikbaar en bevat één stem. Stanza heeft een woordenboekfunctie, maar omdat de applicatie nog niet in het Nederlands bestaat, geen Nederlandse versie (wel een Engelse). Met het touchscreentoetsenbord (of spraakherkenning) kun je aantekeningen maken in de tekst. De bediening werkt via het touchscreen en enkele knoppen, maar is ook bedienbaar met voiceover (de spraakherkenning). Als je het scherm draait, draait het beeld mee.
De andere drie E-readers (Sony prs-300, Bebook bb neo/Onyx boox60 (dezelfde, maar met een andere naam) en de Amazon Kindle D00701) zijn vooral handig als je niet te veel boeken wilt nemen. Heb je problemen met lezen, dan bieden ze weinig voordelen. Allemaal hebben ze een vergrotingsfunctie, waarbij de Amazon het meest vergroot. Helaas kun je hiermee niet het menu vergroten, maar alleen de boektekst. Alledrie de E-readers maken gebruik van een E-inkscherm, waarvan mensen met dyslexie vaak aangeven dat het prettig rustig leest. Alleen de Amazon heeft een (Engelse) voorleesfunctie.
De meeste E-readers zijn dus nog niet zover ontwikkeld dat ze een handig hulpmiddel zijn als je een grote visuele beperking hebt. Ook zijn de knoppen nog niet zo gemaakt dat ze heel gemakkelijk te bedienen zijn. handicap + studie probeert bouwers van E-readers daarom te stimuleren dit mee te nemen in de ontwikkeling van nieuwe E-readers, zodat deze een heel handig en goedkoop hulpmiddel kunnen worden voor studenten met een beperking.
Wil je het hele onderzoek lezen? (PDF) Artikel uit de AndersOm (juni 2010) Eigen onderzoek E-readers; de voors en tegens op een rij! (PDF) onderzoeksverslag E-readers en toegankelijkheid |